انواع نان
معرفی انواع نانهای خوشمزه سنتی تا نانهای زیبای فانتزی
نان، پای ثابت سفرههای ایرانی؛ نان تقریبا در تمام وعدههای غذایی از صبحانه تا شام استفاده میشود. این غذای قدیمی ارزش غذایی بالایی هم دارد و مصرف آن به تنهایی میتواند فرد را تا ساعتها سیر نگه دارند. در ادامه با انواع نان محلی، خارجی و فانتزی و کالری انواع نان آشنا میشویم. با ما همراه باشید.
مهمترین نکات
پرطرفدارترین نانهای ایرانی
انواع نان محلی در ایران
انواع نانهای فانتزی، نانهای خوشمزه بینالمللی
ارزش غذایی انواع نان
پخت نان در منزل
نان از مهمترین مواد غذایی در تمام دنیا به خصوص ایران است. انواع نان جایگاه ویژهای در سفره غذای ایرانیان دارند و تقریبا با بیشتر غذاها استفاده میشوند. نان تقریبا در تمام وعدههای غذایی از صبحانه تا شام استفاده میشود و حتی بعضی از انواع نان ترکیباتی دارند که به عنوان یک غذای کامل نیز قابل مصرف هستند. این غذای قدیمی ارزش غذایی بالایی هم دارد و مصرف آن به تنهایی میتواند فرد را تا ساعتها سیر نگه دارند. این غذای کامل را میتوان با غلات، سبوس، انواع سبزی و مغزیجات تهیه کرد که انواع مختلف نان را تشکیل میدهند.
تاریخچه پخت و مصرف نان
نان یکی از اولین غذاهایی بود که بشر موفق به تهیه آن شد. تاریخچه پخت نان باتوجه به اسناد و شواهد موجود مربوط به اواخر عصر حجر است، در آن زمان برای تهیه نان غلات مختلف و دردسترس را با آب ترکیب میکردند و بعد از تهیه خمیر غلات آن را روی آتش قرار میدادند تا چیزی شبیه به نانهای امروزی پخته شود. شکل پیشرفتهتر پخت این غذا از زمانی که کورههای اولیه پخت و پز در یونان ساخته شدند آغاز شد.
نان از همان ابتدای تولید جایگاه ویژهای در سبد غذایی داشت، این غذا تا مدتها به عنوان یک غذای کامل مورد استفاده قرار میگرفت و بعد از آن با تولید و پخت انواع نان در کنار بعضی غذاها هم از آن استفاده میشد. در کشور ما نان علاوه بر ارزش غذایی بالا، جز غذاهای مقدس هم محسوب میشود. این موضوع باعث کیفیت بالای انواع نان در کشور ما شده است.
پرطرفدارترین نانهای ایرانی کدامند؟
همانطور که گفته شد نان در کشور ما جایگاه ویژهای دارد. نان یکی از کالاهای اساسی سفره ایرانی محسوب میشود که در کنار انواع مختلف غذاها از آن استفاده میشود. نانهای مختلفی در ایران پخته میشوند که بعضی از آنها نانهای محلی و سنتی یک منطقه و بعضی نانهایی هستند که در کل کشور از آنها استفاده میشود. در میان انواع مختلف نانهایی که در ایران پخته میشوند نانهای زیر از محبوبیت بیشتری برخوردار هستند و بیشتر از دیگر انواع نان مورد استفاده قرار میگیرند.
نان سنگک
نان بربری
نان تافتون
نان لواش
نان شیرمال
نان خرمایی
نان روغنی
نان قاق
نان باگت
نان تست
نان جو
و…
نان سنگک؛ این سنتی داغ و خوشمزه
یکی از قدیمیترین و پرطرفدارترین نانهای ایرانی نان سنگک است. این نان قدیمی که اینروزها هم طرفداران زیادی دارد، به عنوان تنها نان سبوسدار ایرانی هم شناخته میشود. نان سنگکهای اصیل و قدیمی با استفاده از آرد گندم و سبوسدار پخته میشوند اما اینروزها به دلیل تفاوت ذائقه و سلیقه مردم بعضی از نانواییها این نان را با آرد سفید و بدون سبوس هم تولید میکنند.
نان سنگک از نظر ظاهری هم با دیگر نانها متفاوت است، این نان اندازه بزرگتری نسبت به نانهای دیگر دارد و برخلاف دیگر نانها که اینروزها در تنورهای صنعتی پخته میشوند هنوز هم در تنورهای سنگی و روی سنگهای داخل پخت میشود. این نان پای ثابت غذاهایی مانند کباب، آبگوشت و… است.
نان لواش؛ نان نامآشنای سفرههای ایرانی
نان لواش یکی از انواع محبوب نان در ایران است که نمونههای مشابه آن در کشورهای ترکیه، ارمنستان، گرجستان و… با نامهای لباش، لاواش، سومخوری لواشی، لواش نان و… پخته میشود. ویژگی نان لواش نازک بودن آن است، این نان نازکترین نوع نان است که ضخامت آن حدود 3 میلیمتر است. ضخامت کم نان لواش باعث سبک بودن و زود هضمی آن میشود به همین دلیل با اکثر غذاها قابل استفاده است.
نان لواش یا لواش نان انتخابی خوب برای افرادی است که قصد لاغری دارند. این نان سبک کالری زیادی ندارد و به دلیل وزن پایین میتوان در حجم بیشتری از آن استفاده کرد. نان لواش به خصوص برای صبحانه یکی از بهترین نانها است.
نان بربری؛ محبوب قلبها!
در میان نانهای محبوب ایرانی نان بربری یکی از بالاترین رتبهها را دارد. این نان به شکلهای مختلف گرد، بیضی و… با انواع آرد ستاره، معمولی و حتی سبوسدار پخته میشود. ویژگی نان بربری شکل و ضخامت آن است. نان بربری در میان نانهای سنتی جز ضخیمترین نانها محسوب میشود که ضخامت آن گاهی به 3.5 سانتیمتر هم میرسد.
ضخامت این نان به دلیل پف کردن آن در تنور است. برای این اتفاق به نان بربری مخمر و خمیر ترش و در بعضی نانواییها جوش شیرین اضافه میشود و در حرارت ملایم پخته میشود. مخمر در حرارت ملایم بیشتر عمل میکند و این ویژگی باعث برآمده شدن نان میشود. پخت هر نان بربری چیزی حدود 10-15 دقیقه زمان میبرد. بربری به خصوص در میان اقوام ترک طرفداران زیادی دارد.
نان تافتون؛ برادر خلف نان لواش
نان تافتون از دیگر انواع نان در ایران است که مانند نانهای قبلی از زمانهای قدیم پخته میشده و تقریبا در تمام دورهها جز نانهای پرطرفدار بوده است. این نان ضخامتی بیشتر از نان لواش و کمتر از نان بربری دارد. برخلاف نان بربری در نان تافتون از جوش شیرین استفاده نمیشود به همین دلیل نسبت به بربری سالمتر است و برای افرادی که به مصرف نان بربری علاقه دارند، جایگزین مناسبی است.
نان جو؛ خوشمزه پرخاصیت
یکی دیگر از نانهای سنتی در ایران نان جو است. مصرف نان جو در احادیث هم توصیه شده است و به عنوان یکی از سالمترین نانها برای تناسب وزن و اندام، کاهش قند خون، کاهش چربی خون و… به حساب میآید. البته نان جو امروزی به طور کامل با جو پخت نمیشود، سبوس جوی خالص بسیار زیاد و بیشتر از حد تحمل معده انسان است و برای هضم راحتتر این نان را با ترکیب جو و گندم پخت میکنند.
نان سبزی؛ کمسابقه و پرطرفدار
یکی دیگر از نانهایی که چند سالی است به سفره خانوادههای ایرانی اضافه شده و در همین مدت کم طرفداران زیادی داشته است، نان سبزی است. این نان معمولا نان تافتون یا بربری همراه با سبزیجاتی مانند شوید، زیره، گردو، کنجد و… است. نان سبزی هم به صورت نان داغ و تازه و هم به صورت نان خشک پخته میشود و هر دو نوع آن جز خوشمزهترین انواع نان است.
نان شیرمال؛ همراه دیرپای ایرانیان
از دیگر نانهای مورد علاقه ایرانیان به خصوص در مناسبتهای خاص مانند ماه رمضان میتوان به نان شیرمال اشاره کرد. نان شیرمال از نظر ظاهری شباهت زیادی به نان بربری یا نانهای فانتزی دارد اما از نظر طعم و مزه با تمام نانها متفاوت است.
این نان با ترکیب شیر و شکر پخته میشود به همین دلیل طعمی شیرین دارد و انتخابی مناسب برای صبحانه یا عصرانه است. طبیعتا به دلیل وجود شیر و شکر نان شیرمال کالری بالایی هم دارد و برای افرادی که در حال انجام رژیم لاغری هستند، چندان مناسب نیست.
نانهای محلی؛ سوغات مناطق مختلف ایران
تقریبا تمام استانهای ایران دارای یک یا چند نان محلی هستند که براساس سلیقه مردم همان استان تهیه میشود. نانهای محلی هم با خمیر آرد و آب و افزودنیهای مختلف مانند سبزیهای محلی خاص، روغن، کره، لبنیات محلی و… پخته میشوند. نانهای محلی نسبت به نانهای سنتی که در بالا معرفی شدند ارزش غذایی بالاتری دارند و بیشتر آنها به عنوان یک وعده غذایی کامل قابل استفاده هستند.
معروفترین نانها در دیگر کشورها کدامند؟
همانطور که در ایران انواع نان به شکلهای مختلف تهیه میشود، در کشورهای دیگر هم این ماده غذایی تنوع زیادی دارد. به خصوص در وعده صبحانه تمام کشورها نان جز خوراکیهای ثابت و اصلی است که بسته به سلیقه غذایی مردم همان کشور تهیه میشود. البته بعضی از نانها مانند نان سوخاری یا باگت بینالمللی هستند و در تمام دنیا مورد استفاده قرار میگیرند. در ادامه چند مدل از انواع نانهای معروف و پرمصرف در دنیا را معرفی خواهیم کرد.
نان بیگل
بیگل یکی از انواع نانهای خوشطعم و معروف خارجی است که در بیشتر کشورهای دنیا حتی ایران پخت میشود. بیگل از انواع نان و نان فانتزی هم محسوب میشود که اولین بار در کشور هلند پخته شده است. نان بیگل به دلیل شکل خاص آن شناخته میشود، این نان شکلی حلقوی دارد و برای وعده صبحانه با پنیرهای پرچرب مانند پنیرخامهای استفاده میشود. بیگل هم به صورت ساده و هم با مغزهای مختلف مانند کنجد و… تهیه میشود همچنین در بعضی از انواع آن از شکلات یا توتفرنگی هم استفاده میکنند.
نان فرانسوی
یکی دیگر از انواع نان بینالمللی نان باگت یا فرانسوی است. این نان باریک، بلند و بافتی بسیار نرم دارد و در کشورهای دیگر برای صبحانه یا عصرانه با کره و مربا خورده میشود. در کشور ما اما نان باگت به عنوان نان ساندویچی شناخته میشود و برای تهیه انواع ساندویچها مانند ساندویچ کالباس، ساندویچ سوسیس و… از آن استفاده میشود. باگتهای اولیه سفت و متراکم بودند اما به مرور و با تغییر سلیقه مردم به شکل امروزی و نانهای نرم و حجیم درآمدند.
نان موزی
نان موزی از دیگر انواع نانهای محبوب در خارج از کشور است که اصالت آن به کشور آمریکا میرسد. این نان با ترکیب موز له شده، آب و آرد پخته میشود و مزه آن به دلیل وجود موز شیرین و بافت آن به علت استفاده از بکینگپودر برای پخت تا حدودی شبیه به کیک است.
در بعضی کشورها نان موزی را با کشمش، بادام یا شکلات میپزند که در این صورت این نان به یک وعده کامل برای عصرانه تبدیل میشود و ارزش غذایی بسیار زیادی خواهد داشت. جالب است بدانید که این نان برای اولین بار در دوران رکود اقتصادی آمریکا پخته شد، در آن زمان مردم برای جلوگیری از اسراف و کاهش هزینهها موزهای نرم و له را با آب و آرد ترکیب میکردند و نان موزی را تهیه میکردند که به دلیل مزه متفاوت هنوز هم در آمریکا و بسیاری از کشورهای دیگر پخته میشود.
نان برد استیک
نان برد استیک از انواع نانهای ایتالیایی است که شباهت بسیار زیادی به نان باگت دارد. با این تفاوت که نسبت به نان باگت خشکتر است. این نان را معمولا با ترکیب پنیر و سیر و به صورت داغ استفاده میکنند یا با اضافه کردن دارچین و شکر به دسری خوشمزه برای میانوعده تبدیل میکنند. همچنین در بسیاری از رستورانهای ایتالیایی این نان به شکلهای مختلف و با ترکیبات متفاوت به عنوان پیشغذا استفاده میشود.
نان قهوهای
نان قهوهای یا نان ایرلندی یکی از انواع نان است که با آرد سبوسدار پخت میشود. برای تهیه این نان هم از شکر استفاده میکنند بنابراین بیشتر مناسب صبحانه و عصرانه و مصرف با کره و مربا است. نان قهوهای از نظر قیمت جز ارزانترین نانها نیز هست. به همین دلیل اقشار ضعیف جامعه از گذشته تا به حال علاقه زیادی به مصرف آن داشتند. بافت نان قهوهای شبیه به نان تست و از نظر شکل ظاهری شبیه به نان جو است و معمولا با مغزیجاتی مانند تخمه آفتابگردان یا کنجد هم پخت میشود.
نان پیتا
نان پیتا یکی از انواع بسیار قدیمی نانهاست که قدمت پخت آن به منطقه بینالنهرین برمیگردد. این نان از نظر بافت و ظاهر شباهت زیادی به نان تافتون ایرانی دارد. برای تهیه نان پیتا یک برش گرد از خمیر این نان را در تنور قرار میدهند، بعد از پخت نان پف کرده و داخل آن مثل یک پاکت خالی میماند. این نان برای تهیه انواع ساندویچها بسیار کاربردی است. پیتا برای استفاده همراه انواع غذاهای یونانی یا کباب و فلافل کاربرد دارد، همچنین برای تهیه پیشغذاهایی مانند هوموس هم مناسب است.
نان تورتیلا
نان تورتیلا یکی از انواع نانهای سنتی مکزیک است که از آرد ذرت تهیه میشود. البته اینروزها به دلیل قیمت بالاتر ذرت این نان را از آرد گندم یا آرد سفید هم تهیه میکنند. تورتیلا هم جز نانهای قدیمی محسوب میشود که پخت آن حتی به 10 هزار سال قبل از میلاد مسیح هم میرسد. در کشور مکزیک از تورتیلا برای پخت انواع مختلف غذاها مانند بوریتو و تاکو استفاده میشود. تورتیلا از نظر ظاهر شباهت زیادی به نان لواش اما کمی ضخیمتر دارد.
نان تست
نان تست که در دیگر کشورها به عنوان نان سفید هم شناخته میشود از دیگر انواع نان و نان فانتزی است و یکی دیگر از نانهای محبوب آمریکایی است که در سراسر جهان به خصوص ایران هم طرفداران زیادی دارد. این نان در ابتدا برای مصرف به عنوان عصرانه یا میانوعده تولید شد اما اینروزها علاوه بر وعده صبحانه و عصرانه برای پخت انواع غذاها مانند ساندویچ، اسنک و… هم از آن استفاده میشود. این نان خوشمزه بافتی بسیار نرم و پنبهای دارد و زمانی که در دهان قرار میگیرد خیلی زود آب شده و نیازی به جویدن آن نیست.
